Belirli süreli iş sözleşmesi hangi durumlarda yapılır? Objektif koşul, yazılı şekil, zincirleme sözleşme yasağı ve eşit davranma kuralı.
Belirli süreli iş sözleşmesi, İş Kanunu'na göre ancak objektif bir koşula bağlı olarak yapılabilir: belirli süreli bir iş, belli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi. Sözleşme yazılı yapılır ve esaslı bir neden olmadıkça üst üste yenilenemez.
Belirli süreli iş sözleşmesi nedir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesine göre belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile çalışan arasında yazılı şekilde yapılan sözleşme, belirli süreli iş sözleşmesidir.
Kanundaki tanımın özü, sözleşmenin süresini işverenin tercihinin değil, işin kendi niteliğinin belirlemesidir. Sözleşmenin ne zaman ya da hangi olayla sona ereceği baştan bellidir.
- Belirli süreli bir iş
- Belli bir işin tamamlanması
- Belirli bir olgunun ortaya çıkması
Belirsiz süreli sözleşmeden farkı
Kanun, objektif koşula bağlı olmayan iş ilişkilerini belirsiz süreli sayar. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu kaynaklarında aktarıldığı üzere, Yargıtay kararlarına göre iş sözleşmelerinde belirsiz süreli olma asıl, belirli süreli olma ise istisnadır.
Bu nedenle sürekli devam eden bir iş için belirli süreli sözleşme yapmadan önce, işin gerçekten bir süreye ya da olaya bağlı olup olmadığını değerlendirmeniz faydalı olur.
Yazılı şekil şartı
İş Kanunu'nun 8. maddesine göre iş sözleşmesi, kanunda aksi belirtilmedikçe özel bir şekle bağlı değildir. Ancak süresi bir yıl ve daha uzun olan iş sözleşmelerinin yazılı yapılması zorunludur.
Belirli süreli iş sözleşmesinin tanımında da yazılı şekil yer alır. Sözleşmeye sürenin ya da tamamlanacak işin ve sözleşmenin dayandığı objektif koşulun açıkça yazılması, iki taraf için de sonradan doğabilecek tartışmaları önlemeye yardımcı olur.
Zincirleme sözleşme kuralı
Kanuna göre belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste, yani zincirleme olarak yapılamaz. Bu kurala uyulmazsa iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
Esaslı bir nedene dayanan zincirleme sözleşmeler ise belirli süreli olma özelliğini korur. Kanun esaslı nedeni tek tek saymaz; bu nedenle her yenilemede, yeni sözleşmenin de objektif bir koşula dayanıp dayanmadığını ayrıca değerlendirmeniz önerilir.
Belirli süreli çalışana eşit davranma
İş Kanunu'nun 12. maddesine göre belirli süreli çalışan, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça, yalnızca sözleşmesi süreli olduğu için belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan emsal çalışana göre farklı işleme tabi tutulamaz.
Bir çalışma koşulundan yararlanmak için aynı işyerinde ya da işletmede geçen kıdem aranıyorsa, belirli süreli çalışan için de haklı bir neden olmadıkça belirsiz süreli emsal çalışana esas alınan kıdem uygulanır.
Kanuna göre emsal çalışan, işyerinde aynı ya da benzer işte belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan kişidir. İşyerinde böyle biri yoksa, o işkolunda şartlara uygun bir işyerinde aynı ya da benzer işi yapan çalışan dikkate alınır.
Sözleşme hazırlarken faydalı adımlar
Aşağıdaki adımlar kanunun şartlarına uygun bir sözleşme hazırlamanıza yardımcı olabilir. Bunlar uygulama önerisidir; özel bir durumda bir uzmandan bilgi almanız faydalı olur.
- Sözleşmenin dayandığı objektif koşulu açıkça yazmak
- Bitiş tarihini ya da tamamlanacak işi belirtmek
- Sözleşmeyi iki tarafın imzasıyla yazılı yapmak
- Yenilemeden önce esaslı bir neden bulunup bulunmadığını değerlendirmek
- Belirli süreli çalışana emsalleriyle aynı çalışma koşullarını sağlamak
Sık sorulan sorular
Belirli süreli iş sözleşmesi hangi durumlarda yapılır?
İş Kanunu'na göre belirli süreli işlerde ya da belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak, yazılı şekilde yapılabilir.
Belirli süreli iş sözleşmesi kaç kez yenilenebilir?
Kanun bir sayı belirlemez. Esaslı bir neden olmadıkça sözleşme birden fazla üst üste yapılamaz; aksi halde başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır. Esaslı nedene dayanan zincirleme sözleşmeler belirli süreli kalır.
Belirli süreli iş sözleşmesi sözlü yapılabilir mi?
Kanundaki tanıma göre belirli süreli iş sözleşmesi yazılı şekilde yapılır. Ayrıca süresi bir yıl ve daha uzun olan her iş sözleşmesinin yazılı yapılması zorunludur.
Belirli süreli çalışan diğer çalışanlarla aynı haklara sahip mi?
Haklı bir neden olmadıkça belirli süreli çalışan, yalnız sözleşmesi süreli olduğu için belirsiz süreli emsal çalışana göre farklı işleme tabi tutulamaz. Kıdem aranan haklarda da emsaline uygulanan kıdem esas alınır.
İlgili bağlantı
Kaynaklar
- Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir (4857 md. 11/1)
- Belirli süreli iş sözleşmesi esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz; aksi halde başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir; esaslı nedene dayalı zincirleme sözleşmeler belirli süreli olma özelliğini korur (4857 md. 11/2-3)
- Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur; iş sözleşmesi kanunda aksi belirtilmedikçe özel bir şekle tabi değildir (4857 md. 8)
- Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça salt sözleşmesinin süreli olmasından dolayı belirsiz süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz; kıdem arandığında haklı neden olmadıkça emsal işçi hakkında esas alınan kıdem uygulanır; emsal işçi tanımı (4857 md. 12)
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu kaynağı: iş sözleşmelerinde belirsiz süreli olma asıl, belirli süreli olma istisnadır (Yargıtay yaklaşımı)
Son güncelleme: 26 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için ilgili kuruma ya da bir uzmana danışabilirsiniz.
