Sahte iş ilanının 6 işareti: ücret talebi, ürün satın aldırma, e-Devlet şifresi isteme, gerçek dışı maaş, firma bilgisi eksikliği ve acele ettirme.
Sahte iş ilanlarının çoğu benzer işaretler taşır: adaydan ücret istenir, önce ürün satın aldırılır, e-Devlet şifresi ya da banka bilgisi istenir, gerçek dışı yüksek kazanç vaat edilir, firma bilgisi bulunmaz ve karar için acele ettirilir. Bu işaretlerden birini gördüğünüzde ödeme yapmadan ve bilgi paylaşmadan durmanız önerilir.
1. Sizden ücret isteniyor
"Eğitim ücreti", "kıyafet parası", "dosya masrafı", "kayıt ücreti" gibi adlarla işe başlamadan önce para istenmesi, sahte ilanların en sık görülen işaretidir. Gerçek bir işveren işe alım için adaydan ücret istemez.
Aracılık yapan kurumlar için de kural açıktır: 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'na göre özel istihdam büroları, sporcu, sanatçı ve üst düzey yönetici gibi kanunda sayılan birkaç meslek grubu dışında, iş arayanlardan hiçbir ad altında ücret alamaz.
2. Önce ürün almanız isteniyor
"Evden paketleme", "evden takı montajı" ya da "boncuk dizme" gibi ilanlarda önce malzeme ya da başlangıç paketi satın almanız istenir. Ücret ödendikten sonra malzeme hiç gelmeyebilir ya da yapılan iş "kalitesiz" denilerek kabul edilmez; ardından ilan sahibine ulaşılamaz.
İşin yapılması için gereken malzemeyi çalışana satın aldırmak, gerçek bir işe alım sürecinde beklenen bir durum değildir. Böyle bir teklifte ödeme yapmadan önce firmayı araştırmak faydalı olur.
3. Kişisel bilgileriniz isteniyor
Başvuru aşamasında kimlik kartınızın fotoğrafı, e-Devlet şifreniz, banka kartı bilgileriniz ya da telefonunuza gelen doğrulama kodu istenebilir. Bu bilgilerle adınıza hat açılabilir, kredi çekilebilir ya da hesabınız başka işlemler için kullanılabilir.
e-Devlet Kapısı da şifrenin kişiye özel olduğunu, kimseyle paylaşılmaması gerektiğini ve şifreyi isteyen kişilerin savcılığa bildirilmesini önerir. İşe giriş için gereken belgeler, genellikle işe kabul edildikten sonra işyerinde ve yüz yüze istenir.
4. Gerçek dışı yüksek maaş
"Deneyim gerekmez, haftada 3 gün, çok yüksek kazanç" gibi vaatler en sık kullanılan yöntemlerdendir. Aynı pozisyon için benzer ilanlardaki ücretlerle karşılaştırma yapmak, vaadin gerçekçi olup olmadığını anlamanıza yardımcı olur.
Ücretin çok yüksek, işin tanımının ise belirsiz olduğu ilanlarda firmaya işin ne olduğunu, çalışma saatlerini ve sigortanın ne zaman başlayacağını sormanız önerilir. Net cevap alamamak da bir uyarı işaretidir.
5. Firma bilgisi yok
İlanda firma adı, açık adres ya da sabit telefon bulunmuyor ve yazışma yalnızca WhatsApp veya Telegram üzerinden yürütülmek isteniyorsa dikkatli olmak gerekir.
Firmanın adını internette aramak, adresinin gerçekten var olup olmadığına bakmak ve mümkünse görüşmeyi işyerinde yapmak, güvenli bir başlangıç için faydalı adımlardır:
- Firma adı ve adresi ilanda açıkça yazıyor mu?
- Görüşme işyerinde mi, yoksa yalnızca mesajla mı yapılıyor?
- İşin tanımı, çalışma saatleri ve ücret net mi?
- Sizden herhangi bir ödeme ya da şifre isteniyor mu?
6. Acele ettiriliyor
"Bugün öderseniz yeriniz ayrılır", "kontenjan dolmak üzere" gibi cümlelerle baskı yapılması, düşünmeye ve araştırmaya zaman bırakmamak için kullanılan bir yöntemdir.
Gerçek bir işe alım sürecinde karar vermeniz için makul bir süre tanınır. Acele ettirildiğinizi hissettiğinizde işlemi durdurup bir yakınınıza danışmanız önerilir.
Şüphelendiğinizde ya da dolandırıldığınızda
Şüpheli bir ilanla karşılaştığınızda en güvenli yol, herhangi bir ödeme yapmamak ve kişisel bilgi paylaşmamaktır. Yazışmaların ekran görüntülerini, telefon numaralarını ve varsa ödeme dekontlarını saklamak faydalı olur.
Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız, Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre suç duyurusunu Cumhuriyet savcılığına ya da kolluğa (polis veya jandarma) yapabilirsiniz. Banka ya da kart bilgisi paylaştıysanız bankanızı da hemen aramanız önerilir.
Sık sorulan sorular
İş için para isteyen ilan sahte mi?
İşe alım için adaydan eğitim, kıyafet ya da dosya ücreti istenmesi, sahte ilanların en yaygın işaretidir. Özel istihdam büroları da kanunda sayılan birkaç meslek grubu dışında iş arayanlardan ücret alamaz.
İş başvurusunda e-Devlet şifresi istenir mi?
e-Devlet şifresi kişiye özeldir ve kimseyle paylaşılmamalıdır. e-Devlet Kapısı, şifrenizi isteyen kişilerin savcılığa bildirilmesini önerir.
Evden paketleme işi güvenilir mi?
Önce malzeme ya da başlangıç paketi satın almanızın istendiği evden paketleme ilanlarında dikkatli olmak gerekir. Bu yöntem sahte ilanlarda sık kullanılır; ödeme yapmadan önce firmayı araştırmanız önerilir.
Sahte iş ilanıyla dolandırılınca nereye başvurulur?
Suç duyurusu Cumhuriyet savcılığına ya da polis veya jandarmaya yapılabilir. Yazışmaları, telefon numaralarını ve ödeme dekontlarını saklamak başvurunuzu kolaylaştırır.
İlgili bağlantı
Kaynaklar
- e-Devlet şifresi kişiye özeldir, kimseyle paylaşılmamalıdır; şifreyi isteyenler savcılığa bildirilmelidir
- 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu: özel istihdam büroları sayılan meslek grupları dışında iş arayanlardan hiçbir ad altında ücret alamaz
- İŞKUR Özel İstihdam Büroları sıkça sorulan sorular: ücret alınabilecek istisna meslek grupları
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu md. 158: suç duyurusu Cumhuriyet savcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir
- Emniyet Genel Müdürlüğü: iletişim yoluyla dolandırıcılığa karşı uyarılar
Son güncelleme: 2 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için ilgili kuruma ya da bir uzmana danışabilirsiniz.
