Part-Time (Kısmi Süreli) Çalışanların Hakları Nelerdir?

Part-time, yani kısmi süreli çalışanlar, yalnızca az saat çalıştıkları için tam süreli çalışanlardan farklı işleme tabi tutulamaz. Ücret ve paraya ilişkin bölünebilir haklar çalışılan süreye oranla ödenir; yıllık izin süresi ise tam süreli çalışanlarla aynıdır.

Kısmi süreli çalışma nedir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesine göre, çalışanın normal haftalık çalışma süresinin tam süreli emsal çalışana göre önemli ölçüde az belirlendiği sözleşmeye kısmi süreli iş sözleşmesi denir. Günlük dilde buna yarı zamanlı ya da part-time çalışma denir.

Market, kafe, mağaza ve çağrı merkezi gibi işyerlerinde sık görülen bu çalışma biçimi, öğrenciler, emekliler ve çocuk bakımı nedeniyle tam gün çalışamayanlar için de yaygın bir seçenektir.

Kaç saate kadar çalışma kısmi süreli sayılır?

Kısmi süreli çalışmaya ilişkin yönetmeliğe göre, işyerindeki tam süreli emsal çalışmanın üçte ikisine kadar olan çalışma kısmi süreli çalışma sayılır.

Örneğin haftalık tam süreli çalışmanın 45 saat olduğu bir işyerinde, haftada 30 saate kadar çalışma kısmi süreli sayılır. Tam süreli çalışma süresi daha kısa olan işyerlerinde bu sınır da orantılı olarak değişir.

Eşit davranma hakkı

Kanun, kısmi süreli çalışanı açıkça korur: Ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça, kısmi süreli çalışan salt sözleşmesi kısmi süreli olduğu için tam süreli emsaline göre farklı işleme tabi tutulamaz.

Bu kural; işyerindeki sosyal haklardan, çalışma ortamından ve işyeri kurallarından yararlanmada geçerlidir. Farklı bir uygulama varsa, bunun kısmi süreli çalışmadan başka haklı bir nedene dayanması gerekir.

Ücret nasıl hesaplanır?

Kısmi süreli çalışanın ücreti ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsaline göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir. İkramiye gibi bölünebilen ödemeler de bu orana göre hesaplanır.

Örneğin tam süreli çalışanın haftada 45 saat, kısmi süreli çalışanın 22,5 saat çalıştığı bir işyerinde, kısmi süreli çalışan aynı işi yapan tam süreli çalışanın ücretinin yarısını alır. (Rakamlar örnektir.)

Yıllık izin hakkı

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'ne göre kısmi süreli çalışanların yıllık izin süreleri ve izin ücretleri konusunda tam süreli çalışanlardan farklı uygulama yapılamaz. Yani kıdeminize göre hak ettiğiniz izin gün sayısı, tam süreli çalışanlarla aynıdır.

Kısmi süreli çalışan, iznini izin dönemine denk gelen kendi çalışma günlerinde çalışmayarak kullanır. İzin süresinde çalışması gereken saatlerin ücreti de yıllık izin ücreti olarak ödenir.

Tam süreliye geçiş isteği

İşyerinde niteliklerinize uygun açık bir yer bulunduğunda, kısmi süreliden tam süreliye ya da tam süreliden kısmi süreliye geçme isteğiniz işverence dikkate alınır. Kanun ayrıca işverenin boş yerleri zamanında duyurmasını öngörür.

Bu nedenle tam gün çalışmak istiyorsanız, isteğinizi yöneticinize yazılı olarak iletmeniz ve işyerindeki duyuruları takip etmeniz faydalı olur.

Sigorta ve prim günleri

Kısmi süreli çalışan da ilk günden sigortalıdır. SGK düzenlemelerine göre ay içindeki toplam çalışma saatiniz 7,5 saate bölünerek prim gün sayınız hesaplanır. Bu nedenle hizmet dökümünüzde 30 günden az gün görünmesi kısmi süreli çalışmada olağandır.

Ay içinde eksik kalan günler için isteğe bağlı sigorta primi ödeyebilir ya da bu süreleri sonradan borçlanabilirsiniz. Borçlanma başvurusu için e-Devlet'te ayrı bir hizmet bulunmaktadır. Güncel tutarları SGK'dan öğrenmeniz önerilir.

Sık sorulan sorular

Part-time çalışan yıllık izin alabilir mi?

Evet. Kısmi süreli çalışanların yıllık izin süreleri ve izin ücretleri tam süreli çalışanlardan farklı olamaz. İzin, izin dönemine denk gelen çalışma günlerinde çalışmayarak kullanılır.

Haftada kaç saat çalışma part-time sayılır?

Yönetmeliğe göre tam süreli emsal çalışmanın üçte ikisine kadar olan çalışma kısmi süreli sayılır. Haftalık 45 saatlik bir işyerinde bu sınır 30 saattir.

Part-time çalışanın sigortası yapılır mı?

Evet. Kısmi süreli çalışan da sigortalıdır. Toplam çalışma saati 7,5'e bölünerek prim günü hesaplanır; eksik günler için isteğe bağlı sigorta primi ödenebilir ya da borçlanma yapılabilir.

Part-time çalışana daha düşük saat ücreti verilebilir mi?

Haklı bir neden olmadıkça kısmi süreli çalışan, salt bu nedenle tam süreli emsaline göre farklı işleme tabi tutulamaz. Ücret, çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir.

Part-time çalışan tam zamanlıya geçebilir mi?

İşyerinde niteliklerinize uygun açık bir yer bulunduğunda tam süreliye geçiş isteğiniz işverence dikkate alınır ve boş yerler zamanında duyurulur.

İlgili bağlantı

Güncel iş ilanları

Kaynaklar

• Kısmi süreli iş sözleşmesi: işçinin normal haftalık çalışma süresinin tam süreli emsal işçiye göre önemli ölçüde az olması (4857 md. 13/1)
• Kısmi süreli işçi, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça salt kısmi süreli olması nedeniyle tam süreli emsale göre farklı işleme tabi tutulamaz; ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatler çalıştığı süreye orantılı ödenir (4857 md. 13/2)
• Açık yer bulunduğunda kısmi süreliden tam süreliye veya tersine geçiş istekleri işverence dikkate alınır ve boş yerler zamanında duyurulur (4857 md. 13/4)
• Kısmi süreli çalışma, tam süreli emsal çalışmanın üçte ikisine kadar olan çalışmadır; 45 saatlik işyerinde en fazla 30 saat (Bakanlık İş Teftiş Kurulu yayını, Kısmi Süreli veya Çağrı Üzerine Çalışma Yönetmeliği md. 6)
• Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar yıllık izinlerini izin dönemine denk gelen çalışma günlerinde çalışmayarak kullanır; izin süresi ve ücretinde tam süreli çalışanlardan farklı uygulama yapılamaz (Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği)
• Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği resmî metni
• Kısmi süreli çalışanların toplam çalışma süresi 7,5 saate bölünerek prim günü hesaplanır; eksik günler için isteğe bağlı sigorta primi ödenebilir
• 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli çalışan sigortalıların eksik sürelerini borçlanma hizmeti

Son güncelleme: 5 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için ilgili kuruma ya da bir uzmana danışabilirsiniz.