Ücret hesap pusulası, maaşın nasıl hesaplandığını gösteren belgedir. İşverenin verme yükümlülüğü, pusulada olması gerekenler ve muafiyet.
Ücret hesap pusulası, ücretin nasıl hesaplandığını çalışana gösteren belgedir. İş Kanunu'nun 37. maddesine göre işveren, ödeme işyerinde ya da bankaya yapılsa da çalışana imzalı ya da işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Pusulada eklemeler ve kesintiler ayrı ayrı gösterilir.
Ücret hesap pusulası nedir?
Halk arasında çoğu zaman "maaş bordrosu" ya da "maaş pusulası" denilen bu belge, çalışanın o dönem için ne kadar kazandığını, hangi eklemelerin yapıldığını ve hangi kesintilerin düşüldüğünü gösterir. Kanundaki adı ücret hesap pusulasıdır.
Pusula, çalışanın eline geçen tutarın nasıl oluştuğunu anlamasını sağlar. İşveren açısından da ödemenin şeffaf ve belgeli yapıldığını gösteren önemli bir kayıttır. Olası bir anlaşmazlıkta iki taraf da hangi ayda neyin ödendiğini bu belgelerle takip edebilir.
Banka ile ödemede de pusula gerekir mi?
Evet. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 37. maddesi, işverenin işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde çalışana pusula vermesini ister. Maaşın hesaba yatması, pusula yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; banka dekontu yalnız ödenen net tutarı gösterir, hesabın ayrıntısını göstermez.
Pusula imzalı olmalı ya da işyerinin özel işaretini taşımalıdır. Uygulamada bu, kaşeli ve imzalı bir belge ya da işyerine özgü işaret taşıyan bir çıktı olabilir.
Pusulada neler yer almalı?
Kanun, pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönemin yazılmasını ister. Ayrıca asıl ücrete yapılan her çeşit ekleme ile her çeşit kesinti ayrı ayrı gösterilir. Tek satırda toplam yazmak bu kurala uymaz.
- Ödemenin yapıldığı gün ve hangi aya ya da döneme ait olduğu
- Fazla çalışma ücreti
- Hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri
- Vergi ve sigorta primi kesintileri
- Avans mahsubu
- Nafaka ve icra kesintileri
Pusula masraf doğurur mu?
Hayır. Kanunun 37. maddesine göre bu işlemler damga vergisinden ve her çeşit resim ve harçtan muaftır. Yani pusula düzenlemek işverene vergi ya da harç yükü getirmez.
Pusulanın vergi mevzuatındaki ücret bordrosundan farklı olduğunu da hatırlatalım: Vergi Usul Kanunu'nun 238. maddesine göre işverenler her ay ödedikleri ücretler için ücret bordrosu tutar. Bordro işverenin kaydıdır; pusula ise çalışana verilen hesap belgesidir. İkisi aynı bilgiden üretilebilir.
Pusula verilmezse ne olur?
İş Kanunu'nun 102. maddesi, 37. maddeye aykırı olarak hesap pusulası düzenlemeyen işverene idari para cezası öngörür. Ceza tutarı her yıl yeniden belirlendiği için güncel tutara Bakanlık duyurularından bakabilirsiniz.
Pusulayı her ödeme döneminde düzenli vermek, çalışanların maaşla ilgili sorularını azaltır ve güven ilişkisini güçlendirir. Çalışanın pusulayı aldığını gösteren bir imza ya da elektronik onay almak da kayıt düzeni açısından işinize yarar.
Sık sorulan sorular
Ücret hesap pusulası vermek zorunlu mu?
Evet. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 37. maddesine göre işveren, işyerinde ya da bankaya yaptığı ücret ödemelerinde çalışana ücret hesabını gösteren imzalı ya da işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır.
Maaş bankaya yatıyorsa pusula gerekir mi?
Evet. Kanun banka ile yapılan ödemeleri de açıkça kapsar. Banka dekontu yalnız net tutarı gösterdiği için eklemeleri ve kesintileri gösteren pusula ayrıca verilir.
Ücret hesap pusulasında neler yazar?
Ödemenin günü ve dönemi; fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücreti gibi eklemeler; vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi kesintiler ayrı ayrı yazılır.
Ücret hesap pusulası damga vergisine tabi mi?
Hayır. İş Kanunu'nun 37. maddesine göre bu işlemler damga vergisinden ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.
Pusula vermeyen işverene ceza var mı?
Evet. İş Kanunu'nun 102. maddesi, hesap pusulası düzenlemeyen işverene idari para cezası öngörür. Tutar her yıl güncellendiği için resmî duyurulardan kontrol edilmesi önerilir.
İlgili bağlantı
Kaynaklar
- İşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır; pusulada ödemenin günü ve dönemi, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi eklemeler ile vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi kesintiler ayrı ayrı gösterilir; işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır (4857 md. 37)
- 37. madde hükümlerine aykırı olarak hesap pusulası düzenlemeyen işverene idari para cezası (4857 md. 102)
- İşverenler her ay ödedikleri ücretler için ücret bordrosu tutmaya mecburdur (213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 238)
Son güncelleme: 9 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için ilgili kuruma ya da bir uzmana danışabilirsiniz.
